Ο Δεκαπενταύγουστος έχει κάτι από μεγάλη οικογενειακή γιορτή. Τηλέφωνα που χτυπούν από το πρωί, μηνύματα με ευχές, τραπέζια που γεμίζουν και αμέτρητες Μαρίες, Παναγιώτηδες και Δέσποινες που έχουν την τιμητική τους.
Στις 15 Αυγούστου η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά την Κοίμηση της Θεοτόκου, μία από τις σημαντικότερες θεομητορικές εορτές, που στην ελληνική παράδοση έχει επικρατήσει να αποκαλείται και «Πάσχα του καλοκαιριού».
Και επειδή πολλά από τα ονόματα που γιορτάζουν αυτή την ημέρα συνδέονται άμεσα με την Παναγία, ο κατάλογος είναι πραγματικά μεγάλος.
Ποιοι γιορτάζουν τον Δεκαπενταύγουστο;
Σύμφωνα με το εορτολόγιο, στις 15 Αυγούστου γιορτάζουν μεταξύ άλλων ο Παναγιώτης, ο Πάνος, ο Παναγής, ο Πανάγος, ο Γιώτης, ο Τάκης και ο Πανίκος, καθώς και η Παναγιώτα, η Γιώτα, η Παναγιούλα, η Γιούλα, η Παναγούλα και η Νάγια.
Την ονομαστική τους εορτή έχουν επίσης η Δέσποινα, η Δέσπω, η Ντέπη και η Πέπη, αλλά φυσικά και η Μαρία, μαζί με αρκετές παραλλαγές και χαϊδευτικά του ονόματος, όπως Μαριέττα, Μάρω, Μαρίκα, Μαριγώ, Μαρούλα, Μαρίτσα, Μαίρη και Μάρα. Σε αρκετά εορτολόγια αναφέρονται ακόμη τα ονόματα Μάριος, Γεσθημανή, Θεοτόκης, Θεοτοκία, Μαριάντζελα, Μαρινέλα και Ελεούσα.
Βέβαια, ανάλογα με την τοπική ή οικογενειακή παράδοση, ορισμένες παραλλαγές μπορεί να τιμώνται και σε διαφορετική ημερομηνία.
Τι σημαίνουν τα πιο γνωστά ονόματα της ημέρας;
Το Μαρία είναι ένα όνομα με πολύ παλιά ιστορία. Προέρχεται από το εβραϊκό Miryam και η ακριβής αρχική του σημασία δεν θεωρείται απολύτως βέβαιη. Μεταξύ των ετυμολογικών εκδοχών που έχουν προταθεί είναι οι έννοιες «πικρή» ή «ανυπότακτη», ενώ άλλη ερμηνεία το συνδέει με αρχαία αιγυπτιακή ρίζα που παραπέμπει στο «δυνατός, γόνιμος, εύφορος».
Ο Παναγιώτης και η Παναγιώτα έχουν ακόμη πιο άμεση σχέση με τη μεγάλη γιορτή. Προέρχονται από την προσωνυμία Παναγία, δηλαδή την «Πανάγια», και γι’ αυτό η κύρια ονομαστική τους εορτή συνδέεται με την Κοίμηση της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου.
Η Δέσποινα προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «δέσποινα», το θηλυκό του «δεσπότης», και αποδίδει την έννοια της κυρίας ή της οικοδέσποινας. Παράλληλα, αποτελεί μία από τις γνωστότερες προσφωνήσεις της Παναγίας, γεγονός που εξηγεί και τη στενή σύνδεση του ονόματος με τον Δεκαπενταύγουστο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και το όνομα Θεοτόκης, το οποίο προέρχεται από το «Θεοτόκος», την προσωνυμία της Παναγίας. Η λέξη σχηματίζεται από το «Θεός» και το «τίκτω» και κυριολεκτικά παραπέμπει σε «εκείνη που γεννά τον Θεό».
Πέρα όμως από την ετυμολογία, τα ονόματα του Δεκαπενταύγουστου έχουν αποκτήσει μέσα στους αιώνες μια ιδιαίτερη θέση στην ελληνική καθημερινότητα. Είναι ονόματα που περνούν από γενιά σε γενιά, συνδέονται συχνά με οικογενειακές παραδόσεις και κάνουν τη 15η Αυγούστου μία από τις ημέρες με τις περισσότερες ευχές ολόκληρου του χρόνου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα πιο γνωστά πανηγύρια του Δεκαπενταύγουστου στην Ελλάδα – Εκεί όπου η παράδοση γίνεται γιορτή
