Το άρωμα του καλοκαιριού μπορεί να είναι για εμάς ευχάριστο, για τα κουνούπια όμως ορισμένες μυρωδιές λειτουργούν πολύ διαφορετικά. Γι’ αυτό και φυτικά εκχυλίσματα και αιθέρια έλαια χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια σε κεριά, σπρέι και προϊόντα που υπόσχονται να κρατήσουν τους ανεπιθύμητους επισκέπτες μακριά από μπαλκόνια και αυλές.
4+1 ροφήματα για ενυδάτωση πέρα από το νερό που θα «σώσουν» το καλοκαίρι σου!
Δεν έχουν, ωστόσο, όλα τα «φυσικά» αρώματα την ίδια αποτελεσματικότητα. Ορισμένα παρουσιάζουν πράγματι εντομοαπωθητική δράση, αλλά για περιορισμένο χρονικό διάστημα, ενώ άλλα έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη φήμη από όση δικαιολογούν τα επιστημονικά δεδομένα.
Μάλιστα, το CDC ξεχωρίζει ως φυτικής προέλευσης επιλογή το oil of lemon eucalyptus (OLE), καθώς και το δραστικό συστατικό PMD, όταν περιέχονται σε κατάλληλα εντομοαπωθητικά προϊόντα.
Από τη σιτρονέλα μέχρι τον λεμονόευκάλυπτο
Λεμονόευκάλυπτος
Από όλες τις φυτικής προέλευσης επιλογές, ο λεμονόευκάλυπτος είναι εκείνος με την ισχυρότερη επίσημη τεκμηρίωση.
Το oil of lemon eucalyptus και το PMD περιλαμβάνονται στα δραστικά συστατικά που αναγνωρίζονται από το CDC για την προστασία από τα τσιμπήματα των κουνουπιών.
Χρειάζεται όμως μια σημαντική διευκρίνιση: ένα πιστοποιημένο εντομοαπωθητικό που περιέχει OLE ή PMD δεν είναι το ίδιο πράγμα με το απλό αιθέριο έλαιο λεμονόευκαλύπτου. Το καθαρό αιθέριο έλαιο δεν έχει αξιολογηθεί με τον ίδιο τρόπο ως εντομοαπωθητικό.
Επιπλέον, το CDC αναφέρει ότι προϊόντα με OLE ή PMD δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σε παιδιά κάτω των 3 ετών.
Σιτρονέλα
Ίσως κανένα άρωμα να μην έχει συνδεθεί περισσότερο με τις καλοκαιρινές βραδιές στο μπαλκόνι.
Η χαρακτηριστική μυρωδιά της σιτρονέλας χρησιμοποιείται σε κεριά, σπρέι και άλλα προϊόντα, ενώ το έλαιο σιτρονέλας περιλαμβάνεται μεταξύ των φυτικής προέλευσης δραστικών συστατικών που έχουν καταχωριστεί από την αμερικανική EPA σε εντομοαπωθητικά προϊόντα.
Η προστασία της, ωστόσο, μπορεί να είναι αρκετά πιο σύντομη από εκείνη άλλων εγκεκριμένων δραστικών ουσιών. Σε συγκριτική μελέτη, ορισμένα προϊόντα με σιτρονέλα προσέφεραν προστασία για περίπου 20 λεπτά ή λιγότερο.
Τα κεριά σιτρονέλας μπορούν να βοηθήσουν στον χώρο γύρω τους, αλλά δεν δημιουργούν κάποιο αόρατο «τείχος» που αποκλείει όλα τα κουνούπια.
Γεράνι
Το χαρακτηριστικό άρωμα του γερανιού συνδέεται κυρίως με την ουσία γερανιόλη, ένα φυτικό συστατικό που έχει μελετηθεί για την εντομοαπωθητική του δράση.
Όπως συμβαίνει όμως με πολλά αιθέρια έλαια, η αποτελεσματικότητα επηρεάζεται σημαντικά από τη συγκέντρωση, τη σύνθεση του προϊόντος και το πόσο γρήγορα εξατμίζεται από το δέρμα ή τον χώρο.
Γαρύφαλλο
Το γαρύφαλλο έχει επίσης εξεταστεί ως φυσικό απωθητικό. Εργαστηριακή μελέτη που συνέκρινε δεκάδες αιθέρια έλαια διαπίστωσε ότι το έλαιο γαρύφαλλου είχε από τις μεγαλύτερες διάρκειες απωθητικής δράσης μεταξύ των ελαίων που δοκιμάστηκαν.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι πρέπει να εφαρμόζεται αδιάλυτο στο δέρμα. Τα αιθέρια έλαια σε υψηλές συγκεντρώσεις μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό και η χρήση τους απαιτεί κατάλληλη αραίωση και προϊόν σχεδιασμένο για εφαρμογή στο σώμα.
Μέντα
Η έντονη μυρωδιά της μέντας είναι ακόμα μία που μελετάται για πιθανή απωθητική δράση απέναντι στα έντομα.
Μπορεί να αποτελεί συστατικό φυτικών σκευασμάτων, όμως δεν πρέπει να θεωρείται ότι μερικές σταγόνες αιθέριου ελαίου προσφέρουν αυτομάτως την ίδια προστασία με ένα ελεγμένο εντομοαπωθητικό.
Λεβάντα
Η λεβάντα είναι ίσως η πιο ευχάριστη επιλογή για το σπίτι, καθώς το άρωμά της έχει ταυτιστεί με τη χαλάρωση και τις καλοκαιρινές αυλές.
Παρότι αιθέρια έλαια και συστατικά φυτών εξετάζονται για την επίδρασή τους στα κουνούπια, η λεβάντα δεν συγκαταλέγεται στις επιλογές που το CDC προτείνει ως βασικές δραστικές ουσίες για αξιόπιστη, παρατεταμένη προστασία από τσιμπήματα.
Έτσι, μια γλάστρα λεβάντας μπορεί να είναι εξαιρετική για την ατμόσφαιρα του μπαλκονιού, αλλά δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως υποκατάστατο εντομοαπωθητικού όταν υπάρχει μεγάλη έκθεση σε κουνούπια.
Το «φυσικό» δεν σημαίνει πάντα και πιο αποτελεσματικό
Το βασικό πρόβλημα με πολλά φυτικά αρώματα είναι η πτητικότητά τους. Οι ουσίες που δημιουργούν την έντονη μυρωδιά εξατμίζονται και, μαζί τους, μειώνεται συχνά και η απωθητική δράση.
Γι’ αυτό δύο προϊόντα που μυρίζουν παρόμοια μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική αποτελεσματικότητα. Ρόλο παίζουν η συγκέντρωση της δραστικής ουσίας, η σύνθεση, ο τρόπος εφαρμογής και το χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει από τη χρήση.
Για προστασία που χρειάζεται να διαρκέσει αρκετές ώρες, το CDC συνιστά επιλογή εντομοαπωθητικών με αποδεδειγμένα δραστικά συστατικά, όπως DEET, picaridin, IR3535, OLE ή PMD, ακολουθώντας πάντα τις οδηγίες της συσκευασίας.
Παράλληλα, η καλύτερη άμυνα δεν περιορίζεται σε ένα άρωμα. Η απομάκρυνση στάσιμων νερών από πιατάκια γλαστρών και δοχεία, οι σίτες και τα κατάλληλα ρούχα μειώνουν επίσης την έκθεση στα κουνούπια.
Οπότε, η σιτρονέλα στο μπαλκόνι, η λεβάντα στον κήπο ή το άρωμα της μέντας μπορούν να αποτελέσουν όμορφες καλοκαιρινές προσθήκες. Όταν όμως το ζητούμενο είναι η ουσιαστική προστασία από τα τσιμπήματα, η ετικέτα και το αποδεδειγμένο δραστικό συστατικό μετρούν περισσότερο από το πόσο «φυσικά» μυρίζει ένα προϊόν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Βραδινή γυμναστική και ύπνος: Τελικά βοηθά ή σαμποτάρει την ξεκούρασή σου; Τι λέει η επιστήμη
