Το ερώτημα αν ένας δημιουργός μπορεί να απαγορεύσει σε έναν ερμηνευτή να τραγουδά τα έργα του βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης με αφορμή την υπόθεση της Άννας Βίσση και του Νίκου Καρβέλα.
Ο Στάθης Δρογώσης, μιλώντας για το καθεστώς που ισχύει στις συναυλίες, εξήγησε ότι άλλο είναι το οικονομικό δικαίωμα του δημιουργού και άλλο το λεγόμενο ηθικό δικαίωμα, το οποίο δεν εκχωρείται σε οργανισμό συλλογικής διαχείρισης.
Όπως σημείωσε, οι δημιουργοί και οι συγγενείς τους έχουν δώσει επί χρόνια μάχες προκειμένου να αποδίδονται κανονικά τα δικαιώματα από τη δημόσια χρήση των τραγουδιών τους. Η χρήση ενός έργου σε μια μικρή ή μεγάλη συναυλία δεν είναι δωρεάν, καθώς προβλέπεται οικονομική απόδοση προς τους συνθέτες και τους στιχουργούς.
Τι γίνεται με τα χρήματα από τις συναυλίες
Σύμφωνα με όσα εξήγησε ο Στάθης Δρογώσης, όταν πραγματοποιείται μια συναυλία, οι συνθέτες και οι στιχουργοί δικαιούνται ποσοστό από τα έσοδα των εισιτηρίων, το οποίο κινείται περίπου στο 5% έως 7%.
Τα χρήματα αυτά δεν καταβάλλονται απευθείας κάθε φορά στον δημιουργό, αλλά από τον διοργανωτή στον οργανισμό συλλογικής διαχείρισης με τον οποίο έχει υπογράψει σύμβαση ο κάθε συνθέτης ή στιχουργός.
Ο οργανισμός κρατά μία προμήθεια για τα λειτουργικά του έξοδα και στη συνέχεια αποδίδει το υπόλοιπο ποσό στους δημιουργούς που δικαιούνται τα αντίστοιχα πνευματικά δικαιώματα.
Παράλληλα, ο Στάθης Δρογώσης διευκρίνισε ότι στις συναυλίες ο οργανισμός ΕΡΑΤΩ δεν εισπράττει χρήματα για τη ζωντανή εκτέλεση, παρά μόνο στις περιπτώσεις όπου γίνεται χρήση προηχογραφημένου υλικού.
Το οικονομικό σκέλος, ωστόσο, δεν είναι το μόνο που μπορεί να επικαλεστεί ένας δημιουργός.
Το ηθικό δικαίωμα και πότε μπορεί να ζητηθεί απαγόρευση
Όπως εξήγησε ο Στάθης Δρογώσης, υπάρχει και το ηθικό δικαίωμα του δημιουργού, το οποίο δεν μπορεί να μεταβιβαστεί ή να παραχωρηθεί σε έναν οργανισμό συλλογικής διαχείρισης.
Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα την περίπτωση κατά την οποία ένας δημιουργός ανήκει ή εκφράζεται μέσα από έναν συγκεκριμένο πολιτικό χώρο και το τραγούδι του χρησιμοποιείται από έναν εντελώς αντίθετο πολιτικό χώρο. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο ίδιος μπορεί να ζητήσει να σταματήσει η χρήση του έργου του.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι αρκεί απλώς να δηλώσει ότι δεν θέλει να ακούγεται το τραγούδι του.
Όπως τόνισε ο Στάθης Δρογώσης, εκείνος που επικαλείται το ηθικό δικαίωμα θα πρέπει να μπορέσει να αποδείξει ενώπιον του δικαστηρίου ότι η συγκεκριμένη χρήση τον θίγει ή ότι το έργο του παρουσιάζεται με τρόπο που προσβάλλει τη βούληση ή την προσωπικότητά του ως δημιουργού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Βίσση – Καρβέλας: Από τον μεγάλο έρωτα και τον γάμο στις κόντρες και την επανασύνδεση
