Ένα από τα πιο εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα των τελευταίων ετών ετοιμάζεται να καθηλώσει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Στις 12 Αυγούστου, η ολική έκλειψη Ηλίου θα χαρίσει μοναδικές εικόνες στον ουρανό, με ορισμένες περιοχές να βιώνουν για λίγα λεπτά το εντυπωσιακό πέρασμα από το φως στο σκοτάδι.
Πρόκειται για την πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου μετά από περισσότερο από δύο χρόνια, ενώ η ορατότητά της από την Ευρώπη δίνει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον στο φαινόμενο, καθώς αντίστοιχες στιγμές είναι εξαιρετικά σπάνιες.
Τι είναι η ολική έκλειψη Ηλίου;
Σύμφωνα με τη NASA, μια ολική έκλειψη Ηλίου συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη, ρίχνοντας τη σκιά της πάνω στον πλανήτη μας και αποκλείοντας πλήρως το φως του Ήλιου από συγκεκριμένες περιοχές.
Οι κάτοικοι σε τμήματα της Γροιλανδίας, της Ισλανδίας, της βόρειας Ισπανίας και της βορειοανατολικής Πορτογαλίας θα έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν τη φάση της ολικότητας, όταν ο Ήλιος εξαφανίζεται εντελώς και ο ουρανός σκοτεινιάζει για λίγες στιγμές.
Την ίδια ώρα, μια μερική έκλειψη Ηλίου θα είναι ορατή από πολλές περιοχές της Ευρώπης, της Αφρικής και της Βόρειας Αμερικής.
Η σπάνια ορατότητα από την Ευρώπη
Όπως επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA), η τελευταία ολική έκλειψη που ήταν ορατή από την ηπειρωτική Ευρώπη σημειώθηκε το 2006, ενώ η πιο πρόσφατη συνολικά παρατηρήθηκε τον Απρίλιο του 2024 σε Μεξικό, Ηνωμένες Πολιτείες και Καναδά.
Η έκλειψη της 12ης Αυγούστου αποκτά ξεχωριστή σημασία για την Ισπανία, καθώς θα είναι η πρώτη ολική έκλειψη ορατή από την ηπειρωτική χώρα από το 1905. Παράλληλα, αποτελεί την πρώτη από τις τρεις εκλείψεις που θα παρατηρηθούν στην Ισπανία μέχρι το 2028.
«Μια ολική έκλειψη Ηλίου είναι μια σπάνια στιγμή που εκατομμύρια άνθρωποι κοιτάζουν μαζί προς τον ουρανό και νιώθουν δέος και περιέργεια. Είναι μια κοινή εμπειρία που μας συνδέει με το Σύμπαν και μας υπενθυμίζει ότι η επιθυμία για εξερεύνηση και κατανόηση είναι από τις μεγαλύτερες δυνάμεις της ανθρωπότητας», δήλωσε η Carole Mundell, διευθύντρια επιστήμης της ESA.
Από πού θα περάσει η σκιά της Σελήνης;
Η στενή ζώνη ολικότητας θα εκτείνεται σε μήκος περίπου 8.300 χιλιομέτρων. Θα ξεκινήσει πάνω από τις αρκτικές ακτές και θα κινηθεί κοντά στον Βόρειο Πόλο, περνώντας στη συνέχεια από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, την Πορτογαλία και τη βόρεια Ισπανία.
Στη Γροιλανδία οι παρατηρητές θα απολαύσουν λίγο περισσότερο από δύο λεπτά ολικότητας, ενώ στη βόρεια Ισπανία η διάρκειά της θα φτάσει περίπου τα 20 δευτερόλεπτα, εφόσον οι καιρικές συνθήκες το επιτρέψουν.
Το φαινόμενο θα περάσει πάνω από τη Γαλικία και αργότερα από τις Βαλεαρίδες Νήσους, καθώς ο Ήλιος θα βρίσκεται κοντά στη δύση του, δημιουργώντας ακόμη πιο εντυπωσιακές εικόνες στον ουρανό.
Για όσους δεν βρίσκονται εντός της ζώνης ολικότητας, η ESA θα μεταδώσει ζωντανά το φαινόμενο από το Αστροφυσικό Παρατηρητήριο Javalambre στην Τερουέλ της Ισπανίας.
Τι πρέπει να προσέξετε κατά την παρατήρηση
Η παρακολούθηση μιας έκλειψης Ηλίου απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν είναι ποτέ ασφαλές να κοιτάζει κανείς απευθείας τον Ήλιο χωρίς ειδική προστασία, εκτός από τη σύντομη φάση της ολικότητας.
Με την πρώτη επανεμφάνιση του ηλιακού φωτός, οι παρατηρητές πρέπει να χρησιμοποιήσουν πιστοποιημένα γυαλιά έκλειψης ή ειδικά ηλιακά φίλτρα. Τα κοινά γυαλιά ηλίου δεν προσφέρουν καμία επαρκή προστασία.
Επίσης, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται φθαρμένα ή γρατζουνισμένα φίλτρα, ενώ η παρατήρηση μέσω τηλεσκοπίων, κιαλιών ή καμερών χωρίς κατάλληλο φίλτρο μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στα μάτια.
Η επιστημονική αξία του φαινομένου
Πέρα από το εντυπωσιακό θέαμα, οι ολικές εκλείψεις Ηλίου προσφέρουν στους επιστήμονες πολύτιμες ευκαιρίες για τη μελέτη του Ήλιου και της κορόνας του, δηλαδή της εξωτερικής ατμόσφαιράς του.
Κατά τη διάρκεια της έκλειψης του Αυγούστου, επιστήμονες σχεδιάζουν να εκτοξεύσουν αερόστατα μεγάλου υψομέτρου για να καταγράψουν εικόνες του φαινομένου και της σκιάς της Σελήνης, επιχειρώντας να αναπαραγάγουν το ιστορικό πείραμα του 1919 που επιβεβαίωσε τη θεωρία της σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν.
Παράλληλα, πολίτες από διάφορες χώρες καλούνται να συμμετάσχουν σε δράσεις «πολιτών-επιστημόνων», δημιουργώντας δικά τους όργανα για τη μέτρηση μεταβολών στην ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της προσωρινής σκοτεινιάς.
«Χρησιμοποιούμε στιγμές όπως αυτή για να φέρουμε την επιστήμη και την τεχνολογία του διαστήματος πιο κοντά στην κοινωνία, να εμπνεύσουμε τις επόμενες γενιές και να ενώσουμε τους ανθρώπους της Ευρώπης μέσα από τον ενθουσιασμό της ανακάλυψης», τόνισε η Carole Mundell.
A total solar eclipse will create a celestial spectacle in the sky for the first time in more than two years. https://t.co/gcuUdHth5d pic.twitter.com/uiM1eu5vBf
— CNN (@CNN) June 6, 2026
Διαβάστε επίσης: Σεισμός ταρακούνησε το Μαντούδι – Αισθητός και στην Αττική – Βίντεο
