Υπάρχουν καλλιτέχνες που αφήνουν πίσω τους ένα σημαντικό έργο και υπάρχουν και εκείνοι που καταφέρνουν να γίνουν κομμάτι της συλλογικής μνήμης ενός λαού. Η Αλίκη Βουγιουκλάκη ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Παρότι έχουν περάσει τρεις δεκαετίες από την ημέρα που έφυγε από τη ζωή, η παρουσία της παραμένει ζωντανή μέσα από τις ταινίες, τις θεατρικές της επιτυχίες και τις εικόνες που συνεχίζουν να ταξιδεύουν από γενιά σε γενιά.
Ήταν μια προσωπικότητα που ταυτίστηκε όσο λίγες με την έννοια της λάμψης. Δεν έκρυψε ποτέ την αγάπη της για τη ζωή, ούτε την επιθυμία της να παραμένει διαρκώς νέα, γεμάτη ενέργεια και δημιουργικότητα. Ίσως γι’ αυτό και ο χρόνος μοιάζει να μην άγγιξε ποτέ τη δημόσια εικόνα της. Στη συνείδηση του κόσμου, η Αλίκη παραμένει πάντα χαμογελαστή, αισιόδοξη και γεμάτη φως.
Άντζελα Γκερέκου: Η σπάνια φωτογραφία με την Αλίκη Βουγιουκλάκη – «Σε θυμάμαι πάντα με αγάπη»
Από τα δύσκολα παιδικά χρόνια στην κορυφή
Η Αλίκη Σταματίνα Βουγιουκλάκη γεννήθηκε στις 20 Ιουλίου 1934 και από πολύ νωρίς γνώρισε τις δυσκολίες της ζωής. Η απώλεια του πατέρα της σημάδεψε τα παιδικά της χρόνια, όμως τίποτα δεν στάθηκε ικανό να περιορίσει τη φιλοδοξία της.
Με οδηγό το όνειρό της για το θέατρο, πέρασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, ολοκληρώνοντας τις σπουδές της το 1955. Παρότι η πορεία της δεν ξεκίνησε χωρίς αμφισβητήσεις, η ίδια δεν εγκατέλειψε ποτέ τον στόχο της. Η επιμονή, η εργατικότητα και η πίστη στις δυνατότητές της αποτέλεσαν τα χαρακτηριστικά που τη συνόδευσαν σε ολόκληρη τη διαδρομή της.
Η γέννηση ενός φαινομένου
Οι πρώτες εμφανίσεις της στον κινηματογράφο αποκάλυψαν ένα πρόσωπο με ξεχωριστή φωτογένεια και αμεσότητα. Πολύ γρήγορα έγινε σαφές ότι η νεαρή ηθοποιός διέθετε εκείνη τη σπάνια ικανότητα να δημιουργεί έναν ιδιαίτερο δεσμό με το κοινό.
Η καθιέρωση ήρθε στα τέλη της δεκαετίας του ’50, όταν συνεργάστηκε με τη Φίνος Φιλμ και πρωταγωνίστησε σε ταινίες που έμελλε να γράψουν ιστορία. «Το Ξύλο Βγήκε από τον Παράδεισο», «Χτυποκάρδια στο Θρανίο» και «Η Αλίκη στο Ναυτικό» δεν ήταν απλώς εμπορικές επιτυχίες. Ήταν έργα που καθιέρωσαν μια νέα εικόνα της πρωταγωνίστριας του ελληνικού κινηματογράφου.
Με το τραγούδι, τον χορό, το χιούμορ και τη φυσική της γοητεία, δημιούργησε μια κινηματογραφική περσόνα που αγαπήθηκε όσο λίγες και συνδέθηκε με την πιο φωτεινή πλευρά του ελληνικού σινεμά.
Η «εθνική σταρ» που δεν αντικαταστάθηκε ποτέ
Το 1959 η Ελένη Βλάχου ήταν εκείνη που της χάρισε τον χαρακτηρισμό «εθνική σταρ». Έναν τίτλο που δεν αποτέλεσε απλώς δημοσιογραφική υπερβολή, αλλά περιέγραψε με ακρίβεια τη θέση που κατέκτησε στη συνείδηση του κοινού.
Η φήμη της ξεπέρασε τα όρια της υποκριτικής. Η προσωπική της ζωή, οι συνεργασίες, οι μεγάλες επιτυχίες, οι σχέσεις της με σημαντικούς ανθρώπους του θεάτρου και του κινηματογράφου, αλλά και οι μύθοι που δημιουργήθηκαν γύρω από το όνομά της, κράτησαν αμείωτο το ενδιαφέρον του κόσμου για δεκαετίες.
Παρά τις διαφορετικές απόψεις που διατυπώθηκαν κατά καιρούς για τον χαρακτήρα της, ένα στοιχείο δεν αμφισβητήθηκε ποτέ: η αφοσίωσή της στη δουλειά. Ήταν τελειομανής, απαιτητική πρώτα από τον εαυτό της και αποφασισμένη να προσφέρει πάντα το καλύτερο αποτέλεσμα.
Οι ταινίες που έγιναν διαχρονικές
Σε μια πορεία περίπου τριών δεκαετιών, η Αλίκη Βουγιουκλάκη πρωταγωνίστησε σε 42 κινηματογραφικές παραγωγές, πολλές από τις οποίες συγκαταλέγονται σήμερα στα σημαντικότερα έργα του ελληνικού εμπορικού κινηματογράφου.
Από την «Ψεύτρα», το «Δόλωμα», τη «Σωφερίνα», τη «Μοντέρνα Σταχτοπούτα» και την «Κόρη μου τη Σοσιαλίστρια» μέχρι την «Αρχόντισσα και τον Αλήτη», τη «Δασκάλα με τα Χρυσά Μαλλιά» και την ιστορική «Υπολοχαγό Νατάσα», οι ταινίες της συνέχισαν να προβάλλονται ξανά και ξανά, κερδίζοντας καινούργιους θεατές κάθε γενιάς.
Η διαφορετική επιλογή που αποκάλυψε μια άλλη πλευρά της
Ανάμεσα στις δεκάδες εμπορικές επιτυχίες της ξεχωρίζουν δύο ιδιαίτερες στιγμές.
Η πρώτη ήταν η «Μανταλένα», μια ταινία που θεωρείται μέχρι σήμερα από τις σημαντικότερες της καριέρας της. Η ερμηνεία της απέσπασε εξαιρετικές κριτικές, ενώ τιμήθηκε και με το Βραβείο Α΄ Γυναικείου Ρόλου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Λίγο αργότερα ακολούθησε «Το Ταξίδι», μια πιο δραματική επιλογή που έδειξε τη διάθεσή της να δοκιμαστεί σε διαφορετικά μονοπάτια. Παρότι η εμπορική ανταπόκριση δεν ήταν η αναμενόμενη, η συγκεκριμένη ταινία παραμένει μέχρι σήμερα μια από τις πιο ιδιαίτερες στιγμές της φιλμογραφίας της.
Μια απουσία που δεν έγινε ποτέ λήθη
Όταν η είδηση του θανάτου της συγκλόνισε την Ελλάδα στις 23 Ιουλίου 1996, το κοινό δεν αποχαιρετούσε μόνο μια μεγάλη πρωταγωνίστρια. Έκλεινε ένας ολόκληρος κύκλος του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου.
Κι όμως, η Αλίκη δεν έπαψε ποτέ να είναι παρούσα. Οι ταινίες της εξακολουθούν να προβάλλονται αδιάκοπα, οι ατάκες της παραμένουν αναγνωρίσιμες, τα τραγούδια της συνεχίζουν να συγκινούν και το χαμόγελό της εξακολουθεί να φωτίζει την οθόνη όπως τότε.
Ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία της να μην ήταν τα εκατομμύρια εισιτήρια ούτε οι αμέτρητες θεατρικές επιτυχίες. Ήταν ότι κατάφερε να γίνει σημείο αναφοράς για ολόκληρες γενιές Ελλήνων. Μπορεί ο ελληνικός κινηματογράφος να ανέδειξε σπουδαίες ηθοποιούς πριν και μετά από εκείνη, όμως η θέση που κατέκτησε η Αλίκη Βουγιουκλάκη ως η διαχρονική «εθνική σταρ» παραμένει, μέχρι σήμερα, μοναδική.
*πληροφορίες από ΑΠΕ
**Πηγή φωτογραφιών finosfilm.com
