Ένα από τα πιο γνωστά έθιμα από γενιά σε γενιά είναι το πέταγμα του χαρταετού την Καθαρά Δευτέρα. Αν και σε πολλούς το συγκεκριμένο έθιμο φαίνεται ως ένα παιχνίδι, ωστόσο, έχει από πίσω του συμβολική σημασία από αρχαιοτάτων χρόνων.
Σύμφωνα με αρχαίες θεωρίες το πέταγμα υποδηλώνει την ανάταση, την κάθαρση της ψυχής μετά το διονυσιακό ξεφάντωμα της Αποκριάς. Ως χριστιανική θεώρηση το πέταγμα του αετού συμβολίζει το ανθρώπινο πνεύμα που είναι πλασμένο για να πετά στα ουράνια και με αυτόν τον τρόπο είναι σα να ερχόμαστε πιο κοντά στον Θεό.
Το έθιμο προήλθε από την Ασία
Βέβαια, το πέταγμα του χαρταετού προέρχεται από τη μακρινή Κίνα κι έχει παραπάνω από 2.400 χρόνια ζωής. Στην Κίνα αρχικά δεν χρησιμοποιούνταν το χαρτί αλλά το ξύλο κι αποτελούσε μέσο θρησκευτικές εκδηλώσεις και τελετουργίες για τον εξορκισμό του κακού. Πίστευαν ότι όσο ψηλότερα ανεβεί ο αετός τόσο πιο τυχεροί θα είναι.
Ο χαρταετός στην ελληνική αρχαιότητα και στη νεότερη εποχή
Στην ελληνική αρχαιότητα ο χαρταετός δεν ήταν άγνωστος. Αναφέρεται ότι ο αρχιμηχανικός Αρχύτας του Τάραντα -4ος αι. π. Χ.- χρησιμοποίησε στην αεροδυναμική του τον αετό κι υπάρχει αγγείο με παράσταση κόρης να κρατά σχεδία. Βέβαια, το χαρτί δεν υπήρχε σε αφθονία και πρέπει να χρησιμοποιούνταν πανί.
Τα νεότερα χρόνια, πολλές λεπτομέρειες για την παρουσία του χαρταετού στη Γηραιά Ήπειρο έχουμε το 1450 στη Γερμανία και το 1606 στην Ισπανία. Στη δεύτερη περίπτωση, ένας κληρικός αναφέρει στο ημερολόγιό του ότι χρησιμοποιούσαν τον χαρταετό σαν παιχνίδι χαράς την ημέρα του Πάσχα.
Ακολουθούν οι χρόνοι της επιστημονικής χρησιμοποίησης των χαρταετών (ή και υφασματαετών) ώσπου το 1752 στην Αμερική ο Βενιαμίν Φραγκλίνος εκτέλεσε το διάσημο πείραμά του, διαπιστώνοντας με τεχνητό αετό τον ηλεκτρισμό της ατμόσφαιρας και του κεραυνού, οπότε και κατασκεύασε το αλεξικέραυνο.
Ο Χαρταετός έφθασε στην Ελλάδα πρώτα από τα λιμάνια Ανατολής (Σμύρνη-Χίο-Κωνσταντινούπολη), τα λιμάνια της Επτανήσου, της Σύρας, των Πατρών και ακολούθησαν τα αστικά κέντρα, όπου μπορούσε κανείς να αγοράσει σπάγκο και χρωματιστό χαρτί.
