Πολλές φορές έχουμε πιάσει τον εαυτό μας να παρατηρούμε στα social media τις δημοσιεύσεις άλλων ανθρώπων και να σκεφτόμαστε πόσο ιδανική είναι η ζωή τους. Άλλες φορές πάλι αγχωνόμαστε γιατί νιώθουμε την ανάγκη να ακολουθήσουμε τις τάσεις της εποχής και θέλουμε να δημοσιεύουμε περιεχόμενο για τη δική μας τη ζωή. Πώς, όμως, όλα αυτά επιδρούν πραγματικά τη ψυχολογία μας;
Πώς μπορούν να λειτουργήσουν αρνητικά
Έρευνες έχουν δείξει πως η συχνή χρήση των social media μπορεί να διαταράξει διάφορες καθημερινές δραστηριότητες που συμβάλλουν θετικά στην ψυχική υγεία. Όπως είναι, για παράδειγμα, η άσκηση και ο ύπνος.
Επιπλέον, επηρεάζει τις κοινωνικές συναναστροφές και καταλήγεις να έχεις πολλές ψηφιακές γνωριμίες άνευ περιεχομένου.
Πέραν της ανεπάρκειας σε κοινωνικές δεξιότητες, μπορεί να σε οδηγήσει και σε αισθήματα μοναξιάς και απομόνωσης.
Η προβολή ενός εξιδανικευμένου εαυτού είναι κανόνας στα κοινωνικά δίκτυα. Μέσω αυτής, ο χρήστης κυνηγά την εξωτερική επιβεβαίωση.
Η ωραιοποίηση της καθημερινότητας
Πιο συγκεκριμένα, κυριαρχεί η τάση να προβάλλονται μόνο οι καλές στιγμές και ωραιοποιημένα στιγμιότυπα ή πτυχές του εαυτού μας. Ως αποτέλεσμα, αποσιωπώνται όλα τα υπόλοιπα. Έτσι, κατασκευάζονται ψεύτικες ταυτότητες και προσωπικότητες.
Η χρήση των social media συνδέεται και με τον κίνδυνο του εθισμού.
Και το πιο γόνιμο έδαφος γι’ αυτό είναι η χαμηλή αυτοεκτίμηση ή το γενικότερο άγχος του να μην μείνεις αποκλεισμένος (FOMO – Φόβος Μη Χάσω Κάτι).
Γιατί, όμως, συμβαίνει αυτό;
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι φτιαγμένα σύμφωνα με τις αρχές του τεχνολογικού marketing.
Αυτό σημαίνει πως τα πάντα σχετικά με αυτά είναι σχεδιασμένα με τρόπους που ενθαρρύνουν και προσκαλούν τον χρήστη να τα χρησιμοποιήσει.
Τα χρώματα, οι ήχοι των ειδοποιήσεων, οι προτάσεις περιεχομένου ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σου, καθώς και οι προτάσεις προϊόντων ανάλογα με τις αναζητήσεις σου.
Όλα τα παραπάνω αποτελούν τεχνικές μάρκετινγκ πολύ προσεκτικά σχεδιασμένες.
Απώτερος σκοπός τους είναι να σε παροτρύνουν να χρησιμοποιήσεις τα μέσα δικτύωσης ή και να σε κρατήσουν στις πλατφόρμες όσο το δυνατόν περισσότερη ώρα. Αν σε ενδιαφέρει το αντικείμενο, μπορείς να διαβάσεις και τον οδηγό μας για social media marketing.
Η επιβράβευση
Η χρήση αυτών των μέσων προκαλεί θετική ενίσχυση ή, αλλιώς, επιβράβευση.
Η ανανέωση της αρχικής σελίδας, που οδηγεί σε νέες πληροφορίες, ή οι αντιδράσεις στις αναρτήσεις (reactions, likes κ.λπ.), αποτελούν τις πιο γνωστές μορφές επιβράβευσης στον κόσμο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Η επιβράβευση αυτή συνεπάγεται την παραγωγή ντοπαμίνης (που συνήθως εκκρίνεται σε ευχάριστες δραστηριότητες, όπως σωματική άσκηση, σεξουαλική πράξη κ.λπ.), η οποία οδηγεί σε προσωρινή ευχαρίστηση.
Ο τρόπος, δηλαδή, με τον οποίο λειτουργούν και παρεμβαίνουν στον εγκέφαλο μοιάζει αρκετά με την λήψη ναρκωτικών ουσιών.
Οπότε, αντιλαμβανόμαστε ότι έχουν παρόμοιες συνέπειες όσον αφορά τα συναισθήματά σου, την ικανότητα προσοχής σου κ.ά.
Εν κατακλείδι, με τα social media νιώθεις ότι είσαι παντού, αλλά πολλές φορές νιώθεις ότι είσαι μόνος σε ένα δωμάτια και απλά παρακολουθείς τις ζωές των άλλων.
