Η συζήτηση γύρω από τη νέα κινηματογραφική «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν έχει ήδη ανάψει, με τη Λουπίτα Νιόνγκο να βρίσκεται στο επίκεντρο λόγω του ρόλου της ως Ωραία Ελένη. Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, η βραβευμένη ηθοποιός συμμετέχει στην πολυσυζητημένη ταινία του Νόλαν, η οποία έχει φέρει ξανά την ελληνική μυθολογία στο κέντρο της pop κουλτούρας.
Και κάπως έτσι, με αφορμή τον θόρυβο για τη νέα κινηματογραφική Ελένη της Τροίας, εμείς θυμηθήκαμε μια άλλη «Ωραία Ελένη». Μια ερμηνεία που δεν χρειάστηκε φίλτρα, υπερπαραγωγές ή viral αντιδράσεις για να μείνει στην ιστορία: την Ειρήνη Παπά στις «Τρωάδες» του Μιχάλη Κακογιάννη.
Η Ελληνίδα «Ωραία Ελένη» που έμεινε στην ιστορία
Το 1971, ο Μιχάλης Κακογιάννης μετέφερε στη μεγάλη οθόνη τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη, σε μια διεθνή παραγωγή με εντυπωσιακό καστ. Η ταινία βασίστηκε στο αρχαίο έργο του Ευριπίδη και στην αγγλική μετάφραση της Edith Hamilton, ενώ στο καστ συναντάμε την Κάθριν Χέπμπορν ως Εκάβη, τη Βανέσα Ρεντγκρέιβ ως Ανδρομάχη, τη Ζενεβιέβ Μπυζό ως Κασσάνδρα, την Ειρήνη Παπά ως Ωραία Ελένη και τον Πατρίκ Μαγκί ως Μενέλαο.
Η Ειρήνη Παπά δεν εμφανίζεται ως μια απλή «ωραία γυναίκα» του μύθου. Η δική της Ελένη είναι επιβλητική, σκοτεινή, επικίνδυνα γοητευτική και σχεδόν αφοπλιστική. Δεν είναι απλώς η γυναίκα που «προκάλεσε» τον Τρωικό Πόλεμο, αλλά ένα πρόσωπο που κουβαλά πάνω του μύθο, ενοχή, επιθυμία και εξουσία.
Με ένα βλέμμα, μια στάση σώματος και μια σχεδόν παγωμένη αυτοπεποίθηση, η Παπά κατάφερε να δώσει στην Ωραία Ελένη κάτι πολύ πιο δυνατό από την εξωτερική ομορφιά: παρουσία.
Η σκηνή, το βλέμμα και η δύναμη της Παπά
Στις «Τρωάδες», η Ελένη δεν εμφανίζεται για να ζητήσει συμπάθεια. Εμφανίζεται σαν μια γυναίκα που γνωρίζει πολύ καλά τη δύναμη που έχει επάνω στους άλλους. Γι’ αυτό και η ερμηνεία της Ειρήνης Παπά παραμένει τόσο χαρακτηριστική μέχρι σήμερα.
Απέναντί της βρίσκεται ο Μενέλαος του Πατρίκ Μαγκί, ενώ γύρω της υπάρχει ο γυναικείος θρήνος της Τροίας. Η Εκάβη της Κάθριν Χέπμπορν στέκεται ως η μητέρα μιας πόλης που χάθηκε, ενώ η Ελένη της Παπά μοιάζει με την άλλη πλευρά του ίδιου μύθου: εκείνη που δεν κλαίει, αλλά εξακολουθεί να προκαλεί.
Ακόμη και ο Roger Ebert, στην κριτική του για την ταινία, ξεχώρισε την Ειρήνη Παπά ως Ωραία Ελένη, σημειώνοντας πως η δική της παρουσία ήταν εκείνη που μπορούσε να κάνει πιστευτή τη δύναμη μιας γυναίκας ικανής να ανάψει τη φαντασία των ανδρών και να οδηγήσει στην καταστροφή της Τροίας.
Πολλά χρόνια πριν η Ωραία Ελένη γίνει ξανά αντικείμενο συζήτησης μέσα από μια μεγάλη χολιγουντιανή παραγωγή, η Ειρήνη Παπά την είχε ήδη αποτυπώσει με τρόπο αξεπέραστο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η Λουπίτα Νιόνγκο «τα έβαλε» με τον…Όμηρο και το internet πήρε φωτιά!
