Έχεις ποτέ αναρωτηθεί γιατί δεν θυμάσαι σχεδόν τίποτα από τα πρώτα χρόνια της ζωής σου; Μπορεί να έχεις δει φωτογραφίες από τότε που ήσουν μωρό ή μικρό παιδί, όμως οι πραγματικές αναμνήσεις είναι ελάχιστες ή και ανύπαρκτες.
Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο νομίζουμε. Οι επιστήμονες μιλούν για ένα φαινόμενο που ονομάζεται «παιδική» ή «βρεφική αμνησία», το οποίο αφορά την αδυναμία των ενηλίκων να ανακαλέσουν γεγονότα από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους, συνήθως πριν από την ηλικία των 3-4 ετών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τότε δεν δημιουργούνται αναμνήσεις.
Οι αναμνήσεις υπάρχουν, απλώς δεν τις θυμόμαστε…
Για πολλά χρόνια οι επιστήμονες πίστευαν ότι τα μωρά δεν μπορούν να σχηματίσουν πραγματικές αναμνήσεις επειδή ο εγκέφαλός τους δεν έχει αναπτυχθεί αρκετά. Νεότερες έρευνες, όμως, δείχνουν ότι τα βρέφη μπορούν να αποθηκεύσουν εμπειρίες και πληροφορίες, ακόμη και από πολύ μικρή ηλικία.
Το πρόβλημα φαίνεται να βρίσκεται αλλού, στον τρόπο με τον οποίο αυτές οι μνήμες αποθηκεύονται ή ανακτώνται αργότερα στη ζωή. Με άλλα λόγια, οι πρώιμες εμπειρίες μπορεί να υπάρχουν στον εγκέφαλο, αλλά να μην είναι προσβάσιμες όταν μεγαλώνουμε.
Ο εγκέφαλος βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη
Ένας βασικός λόγος για αυτό το «κενό» μνήμης είναι ότι ο εγκέφαλος στα πρώτα χρόνια ζωής αναπτύσσεται με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Σημαντικές περιοχές που σχετίζονται με τη μνήμη, όπως ο ιππόκαμπος και ο προμετωπιαίος φλοιός, δεν έχουν ωριμάσει πλήρως μέχρι περίπου την ηλικία των 3-4 ετών. Καθώς ο εγκέφαλος δημιουργεί συνεχώς νέες συνδέσεις και νευρώνες, οι πρώιμες αναμνήσεις συχνά «χάνονται» μέσα σε αυτή τη διαδικασία ανάπτυξης.
Κεφάλαιο Σχέση: Οι 3 λόγοι που νιώθεις ανασφάλεια ενώ όλα δείχνουν να πηγαίνουν καλά
Η γλώσσα παίζει επίσης ρόλο
Ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει τη μνήμη είναι η γλώσσα. Στα πρώτα χρόνια της ζωής μας δεν έχουμε ακόμη την ικανότητα να περιγράψουμε ή να αφηγηθούμε εμπειρίες. Χωρίς λέξεις για να οργανώσουμε τα γεγονότα, είναι πιο δύσκολο να τα μετατρέψουμε σε αφηγηματικές αναμνήσεις που μπορούμε να ανακαλέσουμε αργότερα.
Με την ανάπτυξη της γλώσσας και της αυτοσυνείδησης, γύρω στα 4-6 χρόνια, οι αναμνήσεις αρχίζουν να αποθηκεύονται με πιο σταθερό τρόπο.
Παρ’ όλα αυτά, τα πρώτα χρόνια μας επηρεάζουν
Ακόμη κι αν δεν μπορούμε να θυμηθούμε συγκεκριμένες στιγμές από τότε που ήμασταν μωρά, οι εμπειρίες εκείνης της περιόδου παίζουν τεράστιο ρόλο στην ανάπτυξή μας.
Τα πρώτα χρόνια διαμορφώνουν τον τρόπο που μαθαίνουμε, τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και ακόμη και τις σχέσεις που δημιουργούμε με τους άλλους. Οι μνήμες μπορεί να μην είναι συνειδητές, αλλά επηρεάζουν βαθιά την προσωπικότητά μας.
Με λίγα λόγια, το γεγονός ότι δεν θυμόμαστε τα πρώτα χρόνια της ζωής μας δεν σημαίνει ότι ήταν «άδεια». Αντίθετα, εκείνη η περίοδος είναι από τις πιο σημαντικές για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και της προσωπικότητάς μας, απλώς οι αναμνήσεις της παραμένουν κρυμμένες κάπου βαθιά μέσα στο μυαλό μας.
Διαβάστε επίσης: 6+1 πράγματα που αποκαλύπτουν ότι η μοναχικότητα σε γεμίζει
