Μετά από λίγη ώρα στη θάλασσα, στην πισίνα ή ακόμη και μέσα στην μπανιέρα, συμβαίνει κάτι που όλοι έχουμε παρατηρήσει: οι άκρες των δαχτύλων μας αρχίζουν να γεμίζουν μικρές αυλακώσεις και το δέρμα αποκτά τη χαρακτηριστική «ζαρωμένη» όψη.
Για πολλά χρόνια η πιο απλή εξήγηση ήταν ότι το νερό περνά μέσα στην εξωτερική στοιβάδα του δέρματος, την κάνει να διογκώνεται και έτσι δημιουργούνται οι ρυτίδες. Η πραγματικότητα, όμως, είναι αρκετά πιο ενδιαφέρουσα.
Τα ζαρωμένα δάχτυλα δεν είναι απλώς μια παθητική αντίδραση του δέρματος στο νερό. Στη διαδικασία συμμετέχει ενεργά το νευρικό μας σύστημα.
Δεν ζαρώνει τυχαία το δέρμα
Όταν τα χέρια ή τα πόδια παραμένουν για αρκετή ώρα μέσα στο νερό, το αυτόνομο νευρικό σύστημα προκαλεί συστολή μικρών αιμοφόρων αγγείων κάτω από το δέρμα των δαχτύλων.
Καθώς τα αγγεία στενεύουν, μειώνεται ελαφρά ο όγκος του ιστού κάτω από την επιφάνεια του δέρματος. Το εξωτερικό μέρος, όμως, δεν μικραίνει με τον ίδιο τρόπο και έτσι δημιουργούνται οι γνωστές πτυχώσεις.
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία που οδήγησαν τους επιστήμονες σε αυτή την εξήγηση είναι ότι η αντίδραση μπορεί να περιοριστεί ή ακόμη και να απουσιάζει όταν έχουν υποστεί βλάβη συγκεκριμένα νεύρα που ελέγχουν την περιοχή.
Αυτό αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι δεν έχουμε να κάνουμε απλώς με νερό που εισχωρεί στο δέρμα, αλλά με μια ελεγχόμενη φυσιολογική απόκριση του οργανισμού.
Και δεν είναι τυχαίο ότι το φαινόμενο εμφανίζεται περισσότερο στις άκρες των δαχτύλων των χεριών και των ποδιών και όχι με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρο το σώμα.
Μήπως οι ρυτίδες λειτουργούν σαν «πέλματα βροχής»;
Εδώ τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο ενδιαφέροντα.
Μία εξελικτική υπόθεση υποστηρίζει ότι οι αυλακώσεις στα δάχτυλα μπορεί να βοηθούν τα χέρια και τα πόδια μας να λειτουργούν καλύτερα σε υγρές συνθήκες.
Οι γραμμές που σχηματίζονται θυμίζουν, κατά κάποιον τρόπο, τα αυλάκια στα ελαστικά ενός αυτοκινήτου: μπορούν να βοηθούν το νερό να απομακρύνεται από την επιφάνεια επαφής.
Ορισμένα πειράματα έχουν δείξει ότι άνθρωποι με ζαρωμένα δάχτυλα μπορούσαν σε συγκεκριμένες συνθήκες να χειρίζονται πιο αποτελεσματικά βρεγμένα αντικείμενα σε σχέση με όταν τα δάχτυλά τους ήταν λεία.
Αυτό έχει οδηγήσει στην ιδέα ότι το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό ίσως προσέφερε κάποτε εξελικτικό πλεονέκτημα – για παράδειγμα κατά τη συλλογή τροφής από υγρά περιβάλλοντα ή όταν κάποιος κινούνταν πάνω σε βρεγμένες επιφάνειες.
Η υπόθεση αυτή, πάντως, δεν θεωρείται απόλυτα αποδεδειγμένη. Δεν έχουν καταλήξει όλες οι μελέτες στα ίδια αποτελέσματα και οι επιστήμονες εξακολουθούν να εξετάζουν ποιο ακριβώς πλεονέκτημα προσφέρει το ζάρωμα.
Το βέβαιο είναι ότι η εικόνα που βλέπουμε όταν βγαίνουμε από την πισίνα κρύβει πολύ περισσότερη βιολογία απ’ όση φαίνεται.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα κοιτάξεις τα ζαρωμένα σου δάχτυλα μετά από ένα μεγάλο μπάνιο στη θάλασσα, θυμήσου: δεν είναι απλώς το δέρμα σου που έχει «μουλιάσει». Είναι ένας μικρός μηχανισμός του νευρικού συστήματος που ενεργοποιείται μπροστά στα μάτια σου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
