Ξέρουμε εδώ και χρόνια ότι η άσκηση κάνει καλό στον εγκέφαλο. Ότι το περπάτημα, το κολύμπι, η γυμναστική βοηθούν να παραμείνει το μυαλό μας σε φόρμα καθώς μεγαλώνουμε.
Αυτό όμως που δεν ξέραμε μέχρι τώρα, είναι ότι η σχέση αυτή λειτουργεί και αντίστροφα, και μάλιστα με τρόπο που ανατρέπει αυτό που πιστεύαμε για τη γήρανση. Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open αποκαλύπτει κάτι που αξίζει να πάρουμε πολύ σοβαρά υπόψη μας.
Τι συμβαίνει όταν αναπνέεις βαθιά για 60 δευτερόλεπτα;
Αν παρατηρείτε έναν ηλικιωμένο γύρω σας να έχει «κόψει» ρυθμούς στην καθημερινότητά του, να μένει περισσότερη ώρα καθιστός ή να έχει εγκαταλείψει βαριά καρδιά τις μικρές συνήθειές του, μην σπεύσετε να ρίξετε το φταίξιμο στα γόνατα ή στη σωματική κόπωση. Η επιστήμη λέει να κοιτάξουμε βαθύτερα.
Δεκαεπτά χρόνια παρακολούθησης, ένα σαφές συμπέρασμα
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 2.529 ενήλικες άνω των 50 ετών στο Ηνωμένο Βασίλειο, παρακολουθώντας τους για 17 ολόκληρα χρόνια. Τα αποτελέσματα δεν άφησαν περιθώρια αμφιβολίας: εκείνοι που εμφάνισαν τη μεγαλύτερη έκπτωση στη μνήμη τους ήταν, στα επόμενα χρόνια, σημαντικά λιγότερο σωματικά δραστήριοι. Συγκεκριμένα, αφιέρωναν περίπου μιάμιση ώρα λιγότερη την εβδομάδα ακόμα και σε ελαφρές δραστηριότητες, όπως το χαλαρό περπάτημα, οι δουλειές του σπιτιού και η προετοιμασία του φαγητού, σε σύγκριση με εκείνους που διατηρούσαν σταθερή μνήμη.
Για τους συμμετέχοντες άνω των 70 ετών, η εικόνα ήταν ακόμη πιο έντονη. Όσοι παρουσίαζαν αδυναμία στη μνήμη κατέγραφαν πάνω από δύο ώρες λιγότερης κινητικότητας την εβδομάδα και περνούσαν σαφώς περισσότερο χρόνο ξαπλωμένοι ή καθιστοί. Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι η μνήμη επηρέαζε την κίνηση πολύ περισσότερο από ό,τι άλλες γνωστικές λειτουργίες, όπως η λεκτική ευχέρεια.
Γιατί ο εγκέφαλος κρατά «κλειδί» στο σώμα
Η εξήγηση, μόλις τη σκεφτείς, έχει απόλυτη λογική. Ακόμα και οι πιο απλές καθημερινές κινήσεις, το να σηκωθείς να ετοιμάσεις καφέ, να βγεις για μια βόλτα, να τακτοποιήσεις το σπίτι, απαιτούν από τον εγκέφαλο να σχεδιάσει, να οργανώσει και να εκτελέσει μια σειρά από ενέργειες. Αν η μνήμη και οι γνωστικές λειτουργίες αρχίσουν να φθίνουν, αυτή η «υπολογιστική ισχύς» μειώνεται, και μαζί της χάνεται σταδιακά και η ορμή για κίνηση.
Η μείωση της καθημερινής δραστηριότητας, δηλαδή, δεν είναι πάντα αποτέλεσμα σωματικής εξασθένησης. Μπορεί να είναι ένα από τα πρώτα, διακριτικά σημάδια νοητικής έκπτωσης.
Burnout: Τα σημάδια ότι έχεις φτάσει στα όριά σου – Μην τα αγνοήσεις
Τι αλλάζει αυτό για εμάς και την οικογένειά μας
Αν έχετε κοντά σας ηλικιωμένους γονείς ή παππούδες που «έχουν κοπεί» στη δραστηριότητά τους, η συμβουλή «σήκω να περπατήσεις» ίσως να μην αρκεί. Χρειάζεται κάτι περισσότερο: δομή, ρουτίνα, ένα περιβάλλον που δεν τους ζητά να παίρνουν πολύπλοκες αποφάσεις. Να οργανώνετε εσείς τις δραστηριότητες, να κάνετε ευγενικές αλλά τακτικές υπενθυμίσεις και να διευκολύνετε την κίνηση χωρίς να φορτώνετε το δικό τους μυαλό.
Το μήνυμα της έρευνας είναι τελικά απλό και ισχυρό: ένας υγιής εγκέφαλος είναι αυτός που κρατά το σώμα ενεργό, και όχι το αντίστροφο. Η φροντίδα της μνήμης σήμερα δεν είναι απλώς θέμα νοητικής υγείας. Είναι επένδυση στη σωματική ανεξαρτησία του αύριο.
Διαβάστε επίσης: Συνταγή: Ριζότο με σπαράγγια, δυόσμο και ξύσμα λεμονιού από τον Δημήτρη Σκαρμούτσο
