Η υπόθεση του Δανού δότη που εν αγνοία του έφερε γενετική μετάλλαξη με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου προκαλεί έντονη ανησυχία στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η αποκάλυψη ότι δεκάδες παιδιά έχουν συλληφθεί με το σπέρμα του και ότι πολλά από αυτά ενδέχεται να κινδυνεύουν, κινητοποιεί τόσο τις υγειονομικές αρχές όσο και τις οικογένειες που εμπλέκονται.
Στη χώρα μας «έχουν γεννηθεί 18 παιδιά σε 11 οικογένειες με σπέρμα του δότη από τη Δανία που ήταν εν αγνοία του φορέας γενετικής μετάλλαξης η οποία αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο καρκίνου». Σύμφωνα με διεθνή δημοσιογραφική έρευνα, «από τα δείγματα του εν λόγω προσώπου έχουν “γεννηθεί” τουλάχιστον 197 παιδιά σε όλη την Ευρώπη».
Η τελευταία χρήση του γεννητικού υλικού στην Ελλάδα έγινε το 2017. Το ισχύον πλαίσιο στη χώρα μας ορίζει ότι από έναν δότη μπορούν να γεννηθούν παιδιά σε έως 12 οικογένειες, συνεπώς «το όριο στην Ελλάδα δεν ξεπεράστηκε καθώς τα 18 παιδιά γεννήθηκαν σε 11 οικογένειες».
Ενημέρωση οικογενειών και ενεργοποίηση της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής
Η Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής έχει ήδη κινητοποιηθεί, «έχει ενημερώσει τις κλινικές, οι οποίες με τη σειρά τους ενημερώνουν τις οικογένειες που έλαβαν το γενετικό υλικό του συγκεκριμένου άνδρα από τη Δανία για περαιτέρω έλεγχο».
Όπως αποκαλύπτει η έρευνα, επτά κλινικές στην Ελλάδα είχαν λάβει σπέρμα από τον συγκεκριμένο δότη. Το 2020, «ένας Έλληνας γιατρός με ειδικότητα στον παιδικό καρκίνο εντόπισε τη μετάλλαξη TP53 σε τρία παιδιά της ίδιας οικογένειας». Ένα από τα παιδιά «πάσχει από καρκίνο», ενώ το 2023 εντοπίστηκε και «τέταρτο παιδί από τον ίδιο δωρητή» με την ίδια μετάλλαξη.
Η επίσημη ανακοίνωση της Αρχής
Στην εκτενή ανακοίνωσή της, η Αρχή εξηγεί ότι έλαβε «αναφοράς εξαιρετικού συμβάντος που αφορά δότη σπέρματος Τράπεζας Κρυοσυντήρησης του Εξωτερικού, o οποίος παρότι υγιής φέρει σε μωσαϊκό πρότυπο (10-19% των κυττάρων της γαμετικής σειράς) την αγνώστου κλινικής σημασίας (VlJS) παραλλαγή c.325T>A p.(Phe10911e) στο γονίδιο ΤΡ53».
Οι ειδικοί της Αρχής τονίζουν ότι «οι παραλλαγές του γονιδίου ΤΡ53 στα κύτταρα της γαμετικής σειράς αποτελούν τη βασική αιτία του Συνδρόμου Li-Fraumeni», το οποίο συνδέεται με υψηλό κίνδυνο πρώιμων κακοήθων όγκων.
Γι’ αυτό το Εποπτικό Συμβούλιο αποφάσισε:
«Την καθολική απαγόρευση της διάθεσης και χρήσης γεννητικού υλικού του εν λόγω δότη στο μέλλον» και την εντολή προς τις μονάδες ΙΥΑ να επικοινωνήσουν με όλες τις οικογένειες για «στοχευμένο μοριακό γονιδιακό έλεγχο».
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Αρχής, «στην Ελλάδα με γεννητικό υλικό του εν λόγω δότη έχουν γεννηθεί 18 παιδιά».
Η ανακοίνωση καταλήγει σημειώνοντας ότι ο δότης «είχε υποβληθεί στους απαραίτητους ελέγχους σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας προέλευσης», ωστόσο «δεν προβλέπεται ο έλεγχος για τις συγκεκριμένες σπάνιες κληρονομικές μεταλλάξεις».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Γαρυφαλλιά Ψαρράκου: Ισόβεια κάθειρξη και σε δεύτερο βαθμό στον δολοφόνο της
